خواص خرما

خُرما گیاهی تک‌لپه‌ای و گرمسیری جزو تیره نخل‌ها است که میوه‌اش خوراکی و دارای هسته‌ای سخت و پوست نازک و طعم شیرین که به شکل خوشه‌ای بزرگ از شاخه آویزان می‌گردد و برگهای آن بزرگ است. ارتفاع نخل به ۱۰ تا ۲۰ متر یا بیشتر می‌رسد.

به میوهٔ نرسیده خرما، «خارَک» یا «خرک» یا کنگ(و در زبان عربی، «حبابوک») گفته می‌شود. رطب مرحله قبل از رسیدگی کامل خرماست که رطوبت بیشتر و قند کمتری نسبت به خرمای کاملاً رسیده دارد.

میوه خرما جزو میوه‌های سته می‌باشد یعنی تمام قسمت بریکاری آن گوشتی و محتوی مواد غذایی است. خرما از دورانِ باستان در رژیم غذایی انسان وجود داشته است و یکی از قدیمی‌ترین میوه‌های کشت شده توسط انسان بوده است.

واژه خرما

واژه خرما ریشه و بنیاد فارسی داشته و از زبان فارسی به زبانهای هندی، اردو، ترکی، اندونزیایی و مالزیایی به سوی شرقی و یونانی به سوی غربی وارد شده است.

 

واژه خرما ریشه و بنیاد فارسی داشته و از زبان فارسی به زبانهای هندی، اردو، ترکی، اندونزیایی و مالزیایی به سوی شرقی و یونانی به سوی غربی وارد شده است.

ترکیبات شیمیایی خرما

خرما دارای ۲۵ درصد ساکاروز، ۵۰درصد گلوکز، و مواد آلبومینوئیدی، پکتین و آب می‌باشد. به‌علاوه دارای ویتامین‌های مختلف مانند ویتامین A،B،C،E و مقداری املاح معدنی می‌باشد.
خرمای طلایی

درخت خرما در نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری، از جمله ایران پرورش می‌یابد. با اینکه خاستگاه آن را میانرودان، عربستان و شمال آفریقا ذکر می‌کنند ولی بررسی‌های علمی، آن را به گونه‌ای به نام علمی P.H. Sivestris که در هندوستان می‌روید نسبت می‌دهند. باستانشناسان احداث نخلستان‌ها را به پنج هزار سال پیش نسبت داده‌اند زیرا نامی از آن بر لوحه‌های گلی ۵۰ سده پیش یافته‌اند.

در ایران نخل و خرما از دوران باستان و پیش از هخامنشی کشت می‌شده. در ادبیات ساسانی از جمله در کتاب بندهشن از نخل یاد شده‌است. منابع چینی از ایران (در زبان ایشان بوسی، تلفظ چینی پارسی) به عنوان سرزمین نخل خرما که در نزدشان به نام عناب پارسی و عناب هزارساله مشهور بوده، یاد کرده‌اند. در پایان سده نهم میلادی، نخل خرما را از ایران به چین برده و در آنجا کشت کرده‌اند. در میان کشورهای اروپایی اسپانیا پیشینه بیشتری در کشت خرما دارد.
محصولات

از برگ و شاخه درخت خرما سبد و زیرانداز تهیه می‌کنند. از هسته آن نان و از میوه خرما شراب و عسل. مردم صحرا هسته درخت خرما را آرد کرده و از آن نان می‌پزند یا در این هسته را بو داده و از آن به‌عنوان قهوه استفاده می‌کنند زیرا دم کرده آن بسیار مطبوع است و یا حتی این در را در آب برای چند روز خیس کرده و به‌عنوان غذای مقوی به شترهای خود می‌دهند.

آهن موجود در خرما در پیشگیری از بروز بیماری فقر آهن موثر است.یوسف نقیایی با بیان این مطلب، افزود: خرما در گروه میوه‌ها قرار دارد و سرشار از انواع ویتامین‌ها و مواد مغذی مورد نیاز بدن است.وی با بیان این که هر یکصد گرم خرمای تازه حاوی ۲۵۰ کیلوکالری انرژی است، افزود: عمده‌ترین مواد تشکیل دهنده خرما را کربوهیدراتها تشکیل می‌دهند؛ به طوری که ۶۷ درصد از اجزای تشکیل دهنده خرما را کربوهیدرات‌ها به ویژه ساکاروز و فروکتوز تشکیل می‌دهد.

قیایی همچنین ۵/۲ درصد پروتئین، ‌۵/۷ گرم فیبر خوراکی، ‌یک میلی‌گرم آهن، پتاسیم، ‌ویتامین A ، ‌بتاکاروتن، ‌۴۱ میلیگرم کلسیم، ‌۵۷ میلیگرم فسفر را از دیگر اجزای تشکیل دهنده خرما عنوان کرد و یادآور شد: خرما با توجه به داشتن مقدار قابل توجه فیبر خوراکی در پیشگیری از سرطان‌های دستگاه گوارش به خصوص سرطان کولون و نیز کاهش چربی‌های خون موثر است.وی تصریح کرد: ‌امروزه خرما در پیشگیری از فقر آهن موثر شناخته شده است، چرا که میزان آهن موجود در خرما در هر یکصد گرم به یک میلیگرم می‌رسد که این مقدار نسبت به سایر مواد غذایی مقدار قابل توجهی محسوب می‌شود.نقیایی با اشاره به مقدار پتاسیم موجود در خرما اظهار کرد: به همین دلیل مصرف خرما، بیماری‌های قلبی-عروقی را نیز بهبود می‌بخشد.وی با بیان این که خرما دارای مقدار قابل توجهی ویتامین A و بتاکاروتن است، افزود: ‌ویتامین A موجود درخرما از بروز بیماری‌های عفونی پیشگیری می‌کند.این کارشناس تغذیه در پایان با تاکید بر ارزش غذایی این ماده غذایی،‌ خرما را بهترین ماده غذایی هنگام شروع افطار در ماه رمضان دانست و خاطرنشان کرد: ‌از آنجایی که خرما دارای کالری زیادی است، مصرف بی رویه این ماده غذایی نیز توصیه نمی‌شود، چرا که می‌تواند منجر به افزایش وزن و چاقی شود

خرما میوه ای بسیار قدیمی است. این میوه ی پُر خاصیت برای مردم کشورهای اروپایی و آمریکایی تا حدی ناآشناست و آن را فقط در کیک و شیرینی مصرف می کنند، ولی در خاورمیانه و به خصوص در کشورهای عربی به عنوان یک غذای اصلی به کار می رود.

خرما را به طور معمول در دسته میوه ها قرار می دهند، چرا که در میان تمامی آن ها، از نظر میزان انرژی بی نظیرترین است. از خرما به عنوان یک میوه انرژی زا نام برده می شود، به طوری که ۱۰۰گرم آن، حاوی ۱۶۰ کالری انرژی می باشد. در حالی که هیچ کدام از میوه ها در این حجم، این میزان انرژی را تولید نمی کنند، علاوه بر این که ممکن است از خرما هم گران تر باشند.

از طرفی خرما منبع خوبی از آهن می باشد، در ۱۰۰ گرم خرمای تازه حدود ۱/۳ میلی گرم آهن وجود دارد که با میزان آهن موجود در مرغ و ماهی قابل مقایسه است. البته در بین میوه ها: انگور، توت، خربزه، زالزالک و همچنین نارگیل هم از نظر داشتن آهن، غنی و خوب می باشند.

خرما همچنین مانند سایر میوه ها، فیبر نسبتا بالایی دارد که در رفع یبوست می تواند مفید واقع شود و از نظر انواع ویتامین ها مشابه سایر میوه ها می باشد و فرق چندانی ندارد. در واقع مزیت عمده خرما همین خاصیت انرژی زایی آن می باشد؛ یعنی در یک حجم کم، شما می توانید انرژی زیادی به دست آورید: مثلاً انرژی موجود در ۱۰۰ گرم خرما معادل انرژی موجود در ۱۰۰۰ گرم خیار، یا ۵۰۰ گرم هلو یا سیب یا گلابی، یا ۲۰۰ گرم انگور می باشد.

از نظر اقتصادی نیز خرید خرما، مقرون به صرفه تر از بسیاری میوه های دیگر است که فقط اسم و رسمی به دست آورده اند و تشریفاتی می باشند؛ مثلا آناناس که با قیمت خیلی گران فروخته می شود، هیچ مزیتی نسبت به سایر میوه ها ندارد و ترکیبات آن مثل سایر میوه های معمول در بازار است. البته ما باید از غذاها و میوه های متنوعی استفاده کنیم و اصولاً فقط مصرف یک نوع میوه یا غذا، باعث عدم تعادل روانی در انسان می شود.

این نکته هم حائز اهمیت است که میوه های شیرین و با کالری بالا مانند خرما، برای افرد چاق یا کسانی که بیماری دیابت دارند، باید با احتیاط مصرف شوند.
فواید خرما:
یک ضرب المثل عربی می گوید: «خواص درخت خرما به اندازه روزهای سال است».

پژوهش های جدید، فواید قرار دادن خرما در برنامه غذایی روزانه را تایید می کنند. اصولا مصرف یک رژیم غذایی مناسب که شامل انواع میوه و سبزی باشد، به عنوان راهی برای کاهش خطر ابتلا به بیماری هایی نظیر سرطان شناخته شده است. مصرف خرما، روش شناخته شده ای برای درمان سرطان و سایر بیماری های عفونی است.

خرما می تواند با مهار رادیکال های آزاد، از تخریب مولکولی ناشی از این رادیکال ها جلوگیری کند. به نظر می رسد علت ابتلای بسیار کم ساکنان شبه جزیره عربستان در زمان های قبل به بیماری هایی نظیر: تصلب شرایین، مرض قند و سرطان که تصور می شود ناشی از رادیکال های آزاد هستند، مصرف فراوان خرما باشد.

ترکییبات موجود در خرما، قادر به نابودی کامل رادیکال های سوپراکسیدانت است. این رادیکال ها که اصلی ترین رادیکال های آزاد در بیشتر سیستم های زیستی هستند، می توانند در بدن به گونه های فعالی، نظیر رادیکال هیدروکسیل، پروکسیل و الکوکسیل تبدیل شوند. شیره خرما حتی رادیکال های هیدروکسیل را نیز نابود می کند.
خرمای خشک

مصرف خرما یک درمان مناسب برای رفع عارضه “خستگی مزمن” و “کم خونی” به شمار می آید. انواع متنوع خرمای خشک شده غنی از آهن می باشد. به علاوه، تمام انواع آن دارای حجم زیادی فیبر بوده و یک منبع غذایی از نظر پتاسیم به حساب می آیند.

خوردن ۱۰ عدد خرمای بدون هسته به وزن ۸۰ گرم، ۱۰ درصد از نیاز بدن به ویتامین نیاسین(B3) و ۵ درصد از نیاز روزانه بدن به ویتامین های B1 و B2 را تامین می کند. نیاسین برطرف کننده مشکلات گوارشی، روانی و پوستی است. ویتامین های B1 و B2 نیز در حفظ سلامت اعصاب و دستگاه گوارش نقش دارند.

مصرف خرما در حفظ سلامت دستگاه عصبی، جلوگیری از شب کوری و تنش های عصبی موثر است.

مطالعات جدید پزشکی نشان می دهد، خرما همچنین در ایجاد اشتها، سلامت دهان و لب ها نقش دارد و به عنوان تمیز کننده کبد و کلیه ها به شمار می رود.

خرما علاوه بر داشتن خاصیت ضد سرفه و ضد التهاب مجاری تنفسی، خلط آور نیز می باشد.

محققان توصیه می کنند: زنان بعد از زایمان خرما بخورند.

خرما همچنین دستگاه گوارش را تقویت می کند.

جوشانده هسته خرما برای دفع سنگ کلیه و بیماری های مثانه مفید است. خرما دارای چند ترکیب دارویی است که یکی از آن ها شبیه کورتن است که برای درمان کلیه، التهاب و امراض عفونی موثر است.

مالیدن کوبیده گل خرما به دندان، باعث تقویت لثه می شود و از “پیوره” و “چرک خون” جلوگیری می کند و برای تقویت معده مفید است و عرق آن که مانند گلاب گرفته می شود، پیچش معده را تسکین می دهد.

برای خواب راحت تر و آرامش بیشتر، شام را حدود ساعت ۷ بعد از ظهر خورده و قبل از خواب دو عدد خرما و یک لیوان شیر ولرم میل کنید.
با خرما افطار کنید

نبی گرامی اسلام(ص)، خرما و کشمش را برای افطار انتخاب می کردند.

میوه ها را باید تازه خورد، خرما در فصل خود تازه است و در غیر فصلش نیز کهنگی بر آن اثری نمی گذارد. کشمش هر چه کهنه تر شود اسیدالکل های موجود در آن به شیرینی تبدیل می شود و برای افطار بهتر است. بنابراین افطار با این دو (برای همیشه) یک نوع تازه خوری محسوب می شود.

خرما و کشمش، قند خون را به سرعت تامین می کنند. بدن مواد قندی را زودتر از پروتئین می سوزاند، بنابراین روزه دار از انرژی حاصل از قند خرما و کشمش، نسبت به سایر مواد غذایی وارد شده به بدن، زودتر بهره مند می شود.

 

ارزش و خواص دارویی و درمانی خرما

از مهمترین خواص خرما میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
کمک به جلوگیری از سرطان سیستم گوارش، اشتها آور، بهبود دهنده عملکرد دستگاه گوارش، کمک به حفظ سلامت دستگاه عصبی، موثر در پیشگیری و درمان بیماری های همچون فقر آهن، کم خونی و چربی خون بالا

خرما میوه ایی شیرین، خوش طعم و خوش خوراک و در ردیف میو هایی قرار می گیرد که سرشار از کلسیم، فسفر، منیزیم و ویتامین ها بوده که برای تأمین سلامتی بدن بسیار مفید و ضروری می باشند. اسپات خوشه نر خرما اگر به صورت تازه مصرف شود بمنظور تقویت کار قلب و کبد بسیار مفید است و مالیدن آن به دندان، باعث تقویت دندان شده از پیوره و چرکی شدن، جلوگیری می کند. اگر روغن خرما که از خرمای رسیده با مواد میان آن تهیه می شود را با روغن زیتون، مخلوط نموده و روزی چند بار بهم زنند، داروی یکنواختی پدید می آید که برای بهبود زخم معده و سردرد مفید بوده و مالیدن آن به سر، از ریزش مو جلوگیری می کند. چون آهن خرما زیاد است، با خوردن ۱۵ گرم آن روزانه میتوان رفع نیازمندی از جهت تأمین آهن بدن نمود و کم خونی یا عوارض ناشی از کمبود آهن را به این وسیله برطرف کرد.

 

 

بسیاری از دانشمندان از جمله پروفسور Delbet معتقد است که در موارد کمبود منیزیم، زمینه ابتلا به سرطان آماده است. لذا مصرف خرما از جهت داشتن منیزیم، فوق العاده اهمیت دارد، بخصوص آنکه این میوه در مناطقی مصرف می شود که آفتاب، فراوان است (و بعضی تشعشعات آنرا سرطانزا دانسته اند). منیزیم اثر مخصوصی در درمان جوش و غرور جوانی دارد. از این رو جوانانی که در سن بلوغ هستند و در نقاط معتدل و سرد (غیرمناطق خرماخیز) باشند میتوانند روزانه ۲تا۳ عدد خرما مصرف کنند.

خرما، در درمان فلج اطفال، مفید است و به مبتلایان این بیماری دادن روزانه چند عدد خرما توصیه میشود. همچنین خرما مقوی سلسله اعصاب می باشد. اخیراً در آزمایشهای متعددی مشاهده شده که با کمبود منیزیم، قند در ادرار پیدا می شود و وجود منیزیم برای کلیه ها و مثانه، لازم شناخته شده است. مزه شیرین و خاصیت رفع خلط خرما زیاد است و میتوان ۶۰ گرم آنرا در یک لیتر آب، جوشاند و در مورد زکام و درد گلو و تمام عفونت های ریوی آنرا مصرف نمود. خرما همچنین یکی از میوه های ملین می باشد. ارزش غذایی این میوه از نظر قند و انرژی زایی، برای ورزشکاران بسیار اهمیت دارد.

به عقیده بعضی پزشکان، مصرف روزانه حبه های خرما، یبوست های مزمن را نیز برطرف می سازد. اخیراً ماده ایی به نام دیوستولنس (Diostulence)، در خرما کشت و استخراج شده که میتوان آنرا نوعی کرتیزن گیاهی دانست و از این جهت آنرا کرتیزن گیاهی نام نهاده اند که کرتیزن انسانی در بدن بهترین داروی ضدحساسیت و آلرژی محسوب شده و برای مبتلایان به بیماریهای روماتیسم و پوست و چشم و بیماریهایی که در نتیجه حساسیت بوجود آمده اند، داروی مفیدی است. خرما نیز همین عمل را انجام می دهد و از حساسیت می کاهد. بعلاوه در کلیه التهابات (پوستی، گوشی، جلوی و ۰۰۰) موثر بوده و میتوان از خرما برای رفع التهابها استفاده نمود.

براساس بررسی های علمی مشخص شده که مبتلایان به دیابت (بیماری قند) میتوانند به جای قند صنعتی (چغندر قند و شکر) از خرما استفاده نمایند زیرا منیزیم موجود در آن، کار کلیه و لوزالمعده را آسان و از طرفی ویتامین B2 موجود در خرما، جاذب مواد قندی سایر غذاهاست. وجود پتاسیم و منیزیم درخرما، در تعادل یون های بدن نقش موثری داشته و در شستشوی خون از مواد زائد اثر شگرف دارد.

فسفر، فعالیت های فکری را زیاد می کند و در خرما به مقدار کافی وجود دارد. فسفر که وجودش در اعصاب و مغز ضروری است. از ضعف اعصاب و خستگی جلوگیری مینماید وبرای تقویت بینایی نیز مفید می باشد. پودر نرم کننده : گرده گل نخل نر به عنوان پودر نرم کننده پوست صورت و دست به کار می رود. پس از جمع آوری گرده، آنرا در ماسوله ایی ریخته و به تدریج بکار می برند. داروی شکسته بندی: روی هسته خرما، پوسته سفید نازک است که در خرمای خارک و خشک، به آسانی از هسته جدا می شود. این پوسته نازک را شکسته بندها، در گذشته به عنوان دا رو بکار می برده اند.

طبق تحقیقاتی که اخیراً توسط جهاددانشگاهی سراوان با همکاری اداره کل صنایع این استان، روی هسته خرما بعمل آمده است نشان می دهد که هسته خرما، بین۸ تا۱۰ درصد روغن دارد که این مایع، ماده اولیه صنایع شوینده، و پاک کننده مانند انواع شامپو، پودرلباسشویی و صابون، گزارش شده است.

اگر این مطلب مورد پسند شما واقع شد پس به اشتراک بذارید.



آریو اشراقی راد

بچه ی خون گرم جنوب (خوزستان) - با اشتراک گذاری و معرفی مطالب سایت به دوستان خود, به پیشرفت سایت ای اس دانلود کمک کنید. ما را از طریق تلگرام و شبکه های اجتماعی دنبال کنید. asdownload@


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *